Quá trình chưng cất đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chất lượng và phong cách của mỗi chai whisky. Tuy nhiên, xung quanh công đoạn này vẫn tồn tại nhiều quan niệm chưa chính xác, từ số lần chưng cất, vai trò của nồi đồng cho đến nguồn gốc màu sắc và hương vị. Hãy cùng Rượu Tốt chúng tôi bóc tách và giải mã những lầm tưởng về quá trình chưng cất rượu whisky để có cái nhìn chuẩn xác hơn nhé!
Về cơ bản, quá trình chưng cất sẽ làm tăng độ tinh khiết và loại bỏ các tạp chất để thu được một dòng rượu nhẹ nhàng, êm ái và ít hăng gắt. Tuy nhiên, nếu lạm dụng chưng cất quá nhiều lần, rượu sẽ bị mất đi các hợp chất este, dầu và hương vị đặc trưng của nguyên liệu ban đầu.
Mỗi vùng sản xuất và mỗi nhà chưng cất sẽ lựa chọn số lần chưng cất khác nhau để tạo nên phong cách riêng. Ví dụ, phần lớn whisky Scotland được chưng cất hai lần nhằm duy trì cấu trúc và hương vị đậm đà. Nhiều dòng whisky Ireland thường sẽ trải qua ba lần chưng cất để mang lại cảm giác mềm mại và dễ tiếp cận hơn. Số lần chưng cất chỉ quyết định phong cách và độ nặng/nhẹ của rượu, hoàn toàn không phải là thước đo chất lượng ngon hay dở.
Không ít người cho rằng nồi chưng cất bằng đồng chỉ là công cụ dùng để đun nóng dịch lên men và không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng rượu. Nhưng trên thực tế, hình dáng, kích thước và cấu trúc của nồi chưng cất có tác động trực tiếp đến đặc tính của dòng rượu được tạo ra. Những nồi đồng cao, cổ dài tạo điều kiện cho hơi rượu được tinh lọc nhiều hơn trước khi ngưng tụ, từ đó mang đến mang đến chất rượu nhẹ nhàng và thanh thoát. Trong khi đó, các nồi thấp, cổ ngắn và béo thường giữ lại nhiều hương vị nặng và béo ngậy hơn, góp phần tạo nên những dòng whisky có cấu trúc đậm đà và mạnh mẽ.
Dòng rượu chảy ra từ nồi chưng cất được chia thành ba phần chính: foreshots (phần đầu), heart (phần giữa) và feints (phần cuối). Trong đó, phần đầu thường chứa nhiều hợp chất dễ bay hơi và tạp chất không mong muốn, phần cuối lại có hàm lượng dầu và các hợp chất nặng khá cao, dễ tạo ra mùi vị gắt hoặc kém tinh khiết. Vì vậy, hai phần này thường được loại bỏ hoặc thu hồi để đưa trở lại các mẻ chưng cất tiếp theo. Chỉ có phần giữa chứa nồng độ cồn và các hợp chất hương vị cân bằng mới được lựa chọn để mang đi ủ, giúp tối ưu hiệu suất và duy trì chất lượng thành phẩm.
Khi ngắm nhìn những ly whisky có màu vàng hổ phách lộng lẫy hay màu nâu đỏ quyến rũ, không ít người lầm tưởng rằng màu sắc này có được là nhờ quá trình đun nấu, chưng cất. Tuy nhiên, sự thật là rượu whisky ngay sau khi chưng cất có màu trong suốt như nước và có nồng độ cồn rất cao (khoảng 65% - 70% ABV). Phần lớn màu sắc tự nhiên của whisky được hình thành từ quá trình ủ trong thùng gỗ sồi qua nhiều năm.
Một chai whisky hoàn chỉnh được tạo nên từ 5 giai đoạn chính: Làm mạch nha, nghiền, lên men, chưng cất và ủ thùng gỗ sồi. Trong đó, chưng cất là một mắt xích quan trọng, nhưng không phải là yếu tố quyết định toàn bộ hương vị whisky. Nhiều nghiên cứu và chuyên gia trong ngành cho rằng 60 - 70% hương vị cuối cùng của whisky được hình thành trong giai đoạn ủ thùng sồi. Chính những năm tháng nằm sâu trong lòng hầm tối, rượu mới phát triển thêm các nốt vani, caramel, mật ong, gia vị, khói...
Xem thêm: Bã Rượu Whisky Sau Chưng Cất Được Dùng Để Làm Gì Tiếp Theo?
Hy vọng những chia sẻ trên của Rượu Tốt đã giúp bạn tháo gỡ những hiểu lầm về quá trình chưng cất rượu whisky. Hãy tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi để khám phá thêm nhiều kiến thức thú vị và tìm ra chai whisky chân ái cho riêng mình!
