Là một trong những loại rượu mạnh nổi tiếng nhất thế giới, Cognac luôn gắn liền với hình ảnh sang trọng và lịch sử hàng trăm năm. Tuy nhiên, càng nổi tiếng, Cognac càng có nhiều hiểu lầm được truyền tai nhau. Hãy cùng khám phá 10 hiểu lầm phổ biến nhất về Cognac và sự thật phía sau chúng.
Đây là hiểu lầm phổ biến nhất đối với những người mới tìm hiểu về rượu mạnh. Thực tế, Cognac chỉ là một loại Brandy, giống như Champagne là một loại vang sủi. Mọi chai Cognac đều thuộc nhóm Brandy, nhưng không phải bất kỳ chai Brandy nào cũng có thể được gọi là Cognac.
Để được phép mang tên Cognac, loại rượu này phải đáp ứng hàng loạt quy định nghiêm ngặt của hệ thống AOC. Nho phải được trồng trong sáu vùng (Cru) của Cognac, chủ yếu là giống Ugni Blanc; rượu phải được chưng cất hai lần bằng nồi đồng Charentais và ủ tối thiểu hai năm trong thùng gỗ sồi của Pháp.
Đây cũng là lý do nhiều quốc gia như Tây Ban Nha, Mỹ, Nam Phi hay Australia đều sản xuất Brandy chất lượng cao nhưng không được sử dụng tên gọi Cognac.
Nhiều người khi mua Cognac chỉ nhìn vào ba chữ VS, VSOP hoặc XO và mặc định rằng chai nào có cấp hạng cao hơn sẽ ngon hơn. Thực tế, các ký hiệu này chỉ phản ánh độ tuổi tối thiểu của eau-de-vie trẻ nhất trong hỗn hợp.
Điều quyết định chất lượng cuối cùng không phải chỉ là tuổi rượu mà còn là nghệ thuật pha trộn của Master Blender. Có những chai VSOP được pha trộn rất tinh tế với hương hoa, trái cây và gia vị cân bằng, mang lại trải nghiệm thú vị hơn một số chai XO thiên về hương gỗ hoặc tannin mạnh.
Đây là quan niệm rất phổ biến, đặc biệt với những người quen uống rượu vang. Khác với vang, Cognac không tiếp tục trưởng thành sau khi đóng chai.
Quá trình lão hóa của Cognac chỉ diễn ra khi eau-de-vie còn nằm trong thùng gỗ sồi. Chính sự trao đổi chậm giữa rượu, gỗ và oxy mới tạo nên màu sắc cùng các tầng hương phức hợp. Khi được đóng chai và nút kín, quá trình này gần như dừng lại.
Nhiều chai Cognac có giá hàng chục nghìn USD khiến không ít người cho rằng giá bán hoàn toàn phản ánh chất lượng.
Thực tế, giá của Cognac còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác. Một phần đáng kể giá trị của các dòng siêu cao cấp đến từ: Bình pha lê Baccarat hoặc Lalique chế tác thủ công, phiên bản giới hạn chỉ vài trăm hoặc vài nghìn chai, Eau-de-vie cực hiếm được lưu giữ hàng chục năm trong hầm Paradis, giá trị thương hiệu và tính sưu tầm.
Nhiều người nghĩ Cognac luôn có hương gỗ sồi, vani và caramel. Thực tế, hương vị của Cognac thay đổi rất lớn tùy theo vùng trồng nho và triết lý của từng nhà sản xuất.
Grande Champagne nổi tiếng với hương hoa trắng, cam quýt và khả năng lão hóa rất lâu. Borderies thường mang nét đặc trưng của violet, hạt phỉ và kẹo bơ. Fins Bois lại thiên về táo chín, lê, mơ và trái cây tươi.
Ngoài terroir, loại gỗ sồi được sử dụng, thời gian ủ và kỹ thuật chưng cất cũng tạo nên sự khác biệt đáng kể. Chính vì vậy, việc khám phá Cognac cũng giống như khám phá rượu vang: mỗi vùng và mỗi nhà sản xuất đều có cá tính riêng.
Hình ảnh một quý ông ôm trọn bầu ly Snifter trong lòng bàn tay đã trở thành biểu tượng của Cognac trong phim ảnh. Tuy nhiên, đây là một thói quen bắt nguồn từ nhiều thập kỷ trước, khi phần lớn Cognac được phục vụ trong những căn phòng lạnh vào mùa đông.
Ngày nay, nhiều Master Blender và chuyên gia nếm thử không còn khuyến khích làm điều này. Khi nhiệt độ tăng quá cao, ethanol bay hơi mạnh khiến mùi cồn lấn át những tầng hương tinh tế của hoa, trái cây hay gia vị.
Xem thêm: https://ruoutot.net/nghe-thuat-thuong-thuc-cognac
Một chai Cognac không chỉ được tạo nên từ thời gian. Người Pháp thường nói rằng "thời gian chỉ là một nguyên liệu". Điều tạo nên sự khác biệt nằm ở rượu nền eau-de-vie ban đầu.
Nếu rượu nền không tốt, việc ủ thêm nhiều năm cũng không thể tạo ra một chai Cognac xuất sắc. Ngược lại, một eau-de-vie chất lượng cao từ Grande Champagne hoặc Borderies, kết hợp với kỹ thuật chưng cất và pha trộn khéo léo, có thể mang lại hương vị tuyệt vời ngay cả khi mới ủ vài năm.
Thực tế, trong lịch sử pha chế, Cognac từng là một trong những loại rượu nền quan trọng nhất. Cocktail Sidecar ra đời tại Paris sau thế chiến thứ nhất sử dụng Cognac làm thành phần chính. Vieux Carré cũng kết hợp Cognac với Rye Whiskey và các loại rượu đắng (bitters).
Điều quan trọng là bartender thường chọn VS hoặc VSOP thay vì các dòng XO hoặc Extra để đảm bảo sự cân bằng giữa hương vị và giá thành.
Đây là một quan niệm khá phổ biến khi nhiều người chọn Cognac chỉ bằng cách nhìn màu rượu trong chai. Thực tế, màu sắc không phải là thước đo chính xác cho tuổi của Cognac.
Trong quá trình ủ, eau-de-vie dần chuyển từ không màu sang vàng nhạt, hổ phách rồi nâu đồng nhờ tiếp xúc với gỗ sồi. Tuy nhiên, tốc độ đổi màu còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như loại gỗ sồi (Limousin hay Tronçais), tuổi của thùng, mức độ rang (toasting), điều kiện hầm ủ và thời gian rượu nằm trong thùng.
Nhiều người nghĩ Cognac được sản xuất hoàn toàn từ giống nho Ugni Blanc. Sự thật là AOC Cognac cho phép sử dụng nhiều giống nho khác nhau như Ugni Blanc, Folle Blanche, Colombard, Montils, Folignan, Sémillon và một số giống truyền thống khác.
Trong đó, Ugni Blanc chiếm khoảng 95–98% diện tích trồng vì có độ axit cao, lượng đường thấp và rất phù hợp cho quá trình chưng cất.
Ngày nay, một số nhà Cognac vẫn duy trì diện tích nhỏ Folle Blanche hoặc Colombard để tạo nên những phiên bản đặc biệt có cá tính riêng. Chính sự pha trộn giữa các giống nho khác nhau cũng góp phần tạo nên sự đa dạng về hương vị giữa các nhà Cognac.
Đừng quên theo dõi trang tin tức của cửa hàng Rượu Tốt để cập nhật thêm những thông tin thú vị khác!
