Sau khi chưng cất, phần bã rượu whisky có phải sẽ bị đổ đi ngay lập tức? Thực chất là không phải như vậy. Chúng đều được giữ lại để tái sử dụng triệt để. Từ làm thức ăn chăn nuôi giàu dinh dưỡng, ủ phân hữu cơ bón ruộng, cho đến làm nguyên liệu bánh nướng hay chiết xuất các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Hãy cùng Rượu Tốt khám phá hành trình "tái sinh" đầy bất ngờ của loại bã này ngay sau đây!
Bã rượu whisky thường được gọi là “spent grain”, hoặc riêng trong ngành Scotch whisky thì nó có tên gọi là “draff”. Đây thực chất là phần hạt ngũ cốc đã bị lấy đi gần hết tinh bột sau giai đoạn mashing, tức là quá trình ngâm hoặc nấu malt (lúa mạch nảy mầm) hoặc ngũ cốc với nước nóng để rút hết phần đường lên men.
Trong sản xuất malt whisky, ngoài draff, quá trình này còn tạo ra một số phụ phẩm khác như “pot ale”, là phần dịch còn lại sau lần chưng cất đầu tiên, và “spent yeast”, là phần men đã qua sử dụng sau quá trình lên men.
Cách tận dụng phổ biến nhất của bã rượu whisky là làm thức ăn cho vật nuôi. Theo The Whiskey Wash - một trang chuyên viết về whisky, và MDPI - hệ thống tạp chí khoa học quốc tế, phần ngũ cốc còn lại sau khi sản xuất whisky vẫn chứa chất xơ, protein và một số dưỡng chất. Vì vậy, bã này có thể được dùng cho gia cầm, heo, bò hoặc cừu.
Tuy nhiên, không phải loại bã whisky nào cũng có thể dùng ngay được. Bã từ single malt thường giống hạt ngũ cốc đã nấu chín, nên sẽ dễ vận chuyển hơn. Còn bã từ bourbon mash thường sệt, nặng, nhiều nước và nhanh hỏng. Vì vậy, các nhà máy lớn thường phải ép bớt nước, sấy khô hoặc xử lý trước khi dùng làm thức ăn chăn nuôi.
Ngoài việc làm thức ăn cho vật nuôi, bã whisky còn có thể dùng cho cây trồng. Người ta có thể trộn phần bã ngũ cốc này vào compost - 1 loại phân hữu cơ được ủ từ những thứ tự nhiên như lá cây, rơm rạ, bã thực vật hoặc phụ phẩm nông nghiệp. Sau một thời gian ủ, các nguyên liệu này phân hủy và trở thành nguồn dinh dưỡng giúp đất tơi xốp, màu mỡ hơn.
Với những nhà máy chưng cất nằm gần nông trại, bã whisky có thể được chuyển thẳng đến các trang trại để bón ruộng. Cách này vừa giúp nhà máy bớt lượng bã phải xử lý, vừa giúp người trồng trọt tận dụng lại phần dinh dưỡng còn sót trong ngũ cốc.
Một điều khá bất ngờ nữa là bã rượu whisky cũng có thể được tận dụng cả cho việc làm nguyên liệu cho thực phẩm. Tuy nhiên, trước khi đưa vào sản xuất, bã rượu whisky sẽ cần được xử lý cẩn thận, chẳng hạn như ép bớt nước, sấy khô, nghiền nhỏ và kiểm soát chất lượng. Những bước này giúp nguyên liệu an toàn hơn và phù hợp hơn với tiêu chuẩn thực phẩm.
Thông thường, loại bã phù hợp cho việc làm nguyên liệu thực phẩm là phần bã còn ở dạng hạt ngũ cốc đã nấu chín. Khi được xử lý đúng cách, phần nguyên liệu này có thể bổ sung chất xơ, tạo thêm hương vị cho các sản phẩm như bánh mì, bánh quy hoặc một số loại bánh nướng.
Theo tạp chí khoa học quốc tế MDPI, bã rượu whisky vẫn còn chứa một số hợp chất tự nhiên có khả năng chống oxy hóa, như p-coumaric acid, rosmarinic acid, chlorogenic acid và vanillic acid. Nói một cách dễ hiểu, đây là nhóm chất có thể giúp thực phẩm hoặc nguyên liệu giữ được độ ổn định lâu hơn, không bị nhanh đổi màu, giảm mùi vị hoặc giảm chất lượng.
Để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về thế giới rượu và sở hữu những chai whisky chính hãng với giá ưu đãi, bạn hãy ghé ngay hệ thống Rượu Tốt nhé!
