Đối với người Pháp, Cognac không chỉ là một loại rượu mạnh mà còn là một phần của văn hóa ẩm thực và nghệ thuật sống. Vậy người Pháp thưởng thức Cognac như thế nào và điều gì khiến cách uống của họ trở nên đặc biệt?
Ở Pháp, đặc biệt tại vùng Cognac, người dân xem việc thưởng thức Cognac là một nghi thức hơn là một hành động đơn thuần.
Cognac thường được thưởng thức trong không gian yên tĩnh. Người uống dành thời gian quan sát màu sắc của rượu, cảm nhận hương thơm rồi mới nhấp từng ngụm nhỏ. Chính nhịp thưởng thức chậm rãi ấy đã trở thành nét đặc trưng trong văn hóa uống Cognac của người Pháp.
Theo truyền thống, Cognac được xem là một loại digestif – đồ uống dùng sau bữa ăn để kết thúc bữa tiệc một cách trọn vẹn. Sau khi món tráng miệng được dọn đi, chủ nhà sẽ rót Cognac vào ly và mọi người tiếp tục trò chuyện. Một ly Cognac ngon có thể được nhâm nhi trong 30 phút, thậm chí hơn một giờ.
Điều thú vị là ở Pháp, mỗi ngụm cognac đều được uống từ từ, chậm rãi. Cách uống này giúp cảm nhận rõ cấu trúc, độ mượt, độ ngọt tự nhiên, vị cay nhẹ của cồn cũng như sự chuyển biến của hậu vị. Đối với những chai Cognac cao cấp, hậu vị có thể kéo dài hàng chục giây, thậm chí hơn một phút.
Tại Pháp nhiều chuyên gia và nhà sản xuất ưu tiên thưởng thức cognac bằng ly Tulip.
Ly Tulip có phần bầu vừa phải và miệng hơi khép, giúp tập trung các hợp chất hương thơm mà không giữ quá nhiều hơi cồn. Khi đưa ly lên mũi, người uống sẽ cảm nhận rõ hơn các tầng hương hoa, trái cây, vani, gia vị và gỗ sồi.
Một hình ảnh thường thấy trong phim là người uống ôm trọn bầu ly Snifter trong lòng bàn tay để hơi ấm từ tay làm tăng nhiệt độ của Cognac, giúp hương thơm bốc lên nhanh hơn.
Thực tế, các nhà Cognac lớn như Hennessy, Rémy Martin, Martell, Camus... và nhiều chuyên gia thử nếm hiện nay không khuyến khích làm vậy vì nếu làm nóng Cognac quá nhiều (đặc biệt trên 22–24°C) thì Ethanol bay hơi mạnh, mùi cồn trở nên gắt và che mất những hương hoa, trái cây và gia vị tinh tế.
Vì vậy, trong các buổi tasting chuyên nghiệp, người ta thường để Cognac ở khoảng 18–20°C, cầm vào chân ly hoặc phần dưới thân ly và để rượu tự "mở" khi tiếp xúc với không khí thay vì làm nóng bằng tay.
Một trong những bước đầu tiên khi thưởng thức Cognac là quan sát màu sắc. Người Pháp thường nâng ly trước ánh sáng để nhìn sắc độ của rượu, từ màu vàng nhạt, vàng hổ phách cho đến nâu hổ phách đậm.
Màu sắc không phản ánh chính xác tuổi rượu nhưng có thể gợi ý phần nào về quá trình ủ, loại thùng gỗ sồi và phong cách của nhà sản xuất. Những chai Cognac lâu năm thường có sắc màu sâu và óng ánh hơn, tạo cảm giác sang trọng ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Thay vì đưa mũi sát miệng ly ngay lập tức, người Pháp thường ngửi Cognac theo từng bước. Lần đầu tiên, họ đưa ly cách mũi vài centimet để cảm nhận những hương thơm nhẹ nhất.
Sau đó mới tiến gần hơn để khám phá các tầng hương sâu hơn như trái cây chín, hoa trắng, vani, caramel, cacao, thuốc lá hoặc gia vị.
Những chai XO hay Hors d'Age có thể phát triển hàng chục tầng hương khác nhau theo thời gian khi tiếp xúc với không khí. Đây là lý do nhiều người dành tới vài phút chỉ để cảm nhận mùi thơm trước khi nhấp ngụm đầu tiên.
Người Pháp thường thưởng thức các dòng VSOP, XO hoặc Hors d'Age ở nhiệt độ phòng để giữ nguyên cấu trúc hương vị. Đá lạnh làm giảm nhiệt độ của rượu, khiến nhiều hợp chất thơm khó bay hơi hơn. Đồng thời, khi đá tan, nước cũng làm thay đổi nồng độ cồn và sự cân bằng của hương vị.
Tuy nhiên, với các dòng VS hoặc Cognac trẻ, việc uống cùng đá hoặc pha cocktail vẫn được ưa chuộng, đặc biệt trong mùa hè.
Những loại sô cô la đen có hàm lượng cacao cao giúp làm nổi bật hương cacao, cà phê và gỗ sồi trong Cognac lâu năm. Các loại phô mai ủ lâu như Comté hay Mimolette tạo nên sự cân bằng thú vị giữa vị béo và hậu vị đậm đà của rượu.
Ngoài ra, gan ngỗng, các món tráng miệng từ hạnh nhân hoặc bánh tart trái cây cũng là những lựa chọn được nhiều người yêu thích.
Trên đây là nghệ thuật thưởng thức Cognac đúng chuẩn của người Pháp. Đừng quên theo dõi trang tin tức của cửa hàng Rượu Tốt để cập nhật thêm những thông tin thú vị về rượu mạnh!
