Trong nhiều thế kỷ, nghệ thuật pha trộn (blending) luôn được xem là linh hồn của Cognac. Tuy nhiên, vài năm gần đây, ngày càng nhiều nhà sản xuất lựa chọn hướng đi khác - Single Estate Cognac. Vậy Single Estate Cognac là gì và vì sao xu hướng này đang ngày càng được giới yêu rượu quan tâm?
Single Estate Cognac là Cognac được sản xuất từ nho trồng trên cùng một điền trang, sau đó được chưng cất, ủ và đóng chai bởi chính nhà sản xuất hoặc dưới sự kiểm soát của cùng một điền trang.
Khái niệm này tương tự như Single Estate Rum hay Single Estate Whisky, ánh rõ nét đặc điểm của vùng đất thay vì nghệ thuật pha trộn từ nhiều nơi.
Đây là hai khái niệm rất dễ bị nhầm lẫn. Single Cru Cognac chỉ yêu cầu toàn bộ eau-de-vie đến từ một trong sáu Cru của Cognac, chẳng hạn Grande Champagne, Borderies hay Fins Bois.
Trong khi đó, Single Estate Cognac còn cụ thể hơn. Không chỉ giới hạn trong một Cru, toàn bộ nho phải đến từ một điền trang duy nhất.
Xu hướng này đã xuất hiện từ lâu trong ngành rượu vang, cà phê đặc sản và whisky, khi người thưởng thức mong muốn hiểu rõ nho được trồng ở đâu, ai là người sản xuất và điều gì tạo nên cá tính của từng chai rượu. Single Estate Cognac giúp người thưởng thức cảm nhận rõ nét dấu ấn của từng vùng đất thay vì hương vị đã được cân bằng thông qua blending.
Ngoài ra, phần lớn Single Estate Cognac được sản xuất với số lượng hạn chế. Một điền trang thường chỉ sở hữu vài chục hecta nho, thấp hơn rất nhiều so với lượng nguyên liệu mà các nhà Cognac lớn sử dụng.
Nhờ quy mô nhỏ, nhà sản xuất có thể kiểm soát chặt chẽ từng công đoạn từ thu hoạch đến ủ rượu, đồng thời tạo nên những phiên bản mang tính thủ công và độc đáo hơn.
Quy trình sản xuất vẫn tuân thủ đầy đủ các quy định nghiêm ngặt của AOC Cognac. Nho, chủ yếu là giống Ugni Blanc, được thu hoạch vào mùa thu rồi ép lấy nước và lên men tự nhiên thành rượu vang có nồng độ cồn khoảng 8–10%. Sau đó, rượu vang được chưng cất hai lần bằng nồi đồng Charentais truyền thống.
Eau-de-vie thu được tiếp tục được ủ trong thùng gỗ sồi Pháp, chủ yếu là gỗ Limousin hoặc Tronçais, trong ít nhất hai năm trước khi đủ điều kiện trở thành Cognac.
Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở nguồn nguyên liệu. Thay vì thu mua nho hoặc eau-de-vie từ nhiều nơi, nhà sản xuất chỉ sử dụng nho từ chính điền trang của mình.
Đối với các thương hiệu lớn như Hennessy, Martell hay Rémy Martin, mục tiêu là tạo ra hương vị ổn định qua từng năm. Để làm được điều này, Master Blender sẽ pha trộn hàng trăm loại eau-de-vie có tuổi và nguồn gốc khác nhau.
Ngược lại, Single Estate Cognac không cố gắng làm mọi chai giống hệt nhau.
Mỗi mùa nho có thể tạo ra những khác biệt nhỏ về độ chín, độ axit hay hương thơm. Nhà sản xuất thường giữ lại những nét đặc trưng này để phản ánh đúng cá tính của điền trang. Chính điều đó khiến mỗi niên vụ có thể mang đến một trải nghiệm riêng biệt.
Frapin là một trong những nhà làm rượu Single Estate Cognac tiêu biểu nhất. Gia đình Frapin đã gắn bó với vùng Grande Champagne từ năm 1270 và hiện sở hữu hơn 240 ha vườn nho.
Điểm thú vị là Frapin kiểm soát gần như toàn bộ chuỗi sản xuất, từ trồng nho Ugni Blanc, thu hoạch, chưng cất trên cặn men, ủ trong thùng gỗ sồi Limousin cho đến đóng chai. Cognac của Frapin luôn mang phong cách đặc trưng của Grande Champagne với hương hoa trắng, trái cây chín, vanilla và khả năng phát triển hương vị rất lâu theo thời gian.
Một số dòng nổi bật của Frapin như 1270 Cognac, VIP XO hay Château Fontpinot XO đều được giới sưu tầm đánh giá cao vì phản ánh rõ nét terroir của điền trang.
Được thành lập từ năm 1837, Château de Montifaud là một trong số ít nhà Cognac vẫn thuộc sở hữu của cùng một gia đình sau gần 200 năm. Hiện nay, thế hệ thứ sáu của gia đình Vallet vẫn trực tiếp điều hành điền trang.
Điểm đặc biệt của Château de Montifaud là sở hữu hơn 130 ha vườn nho nằm trên hai Cru danh tiếng là Grande Champagne và Petite Champagne.
Thương hiệu này tập trung vào những lô Cognac mang phong cách cổ điển, giàu hương trái cây chín, hoa trắng và gia vị ngọt.
Khác với nhiều nhà Cognac truyền thống, Grosperrin không sở hữu những vườn nho rộng lớn mà nổi tiếng với việc tìm kiếm và tuyển chọn các eau-de-vie hiếm từ những điền trang gia đình lâu đời trên khắp vùng Cognac.
Điều làm nên sự khác biệt của Grosperrin là mỗi chai đều ghi rất rõ nguồn gốc điền trang, Cru, niên vụ và câu chuyện của lô rượu. Chính sự minh bạch về nguồn gốc và triết lý tôn vinh từng điền trang khiến thương hiệu này được xem là một trong những đại diện tiêu biểu cho xu hướng "single estate" và "single terroir" đang phát triển mạnh trong ngành Cognac hiện đại.
Đừng quên theo dõi trang tin tức của Rượu Tốt để cập nhật thêm những kiến thức thú vị về Cognac!
