Nhiều người cho rằng Cognac càng để lâu càng ngon nên sẽ không bao giờ hết hạn. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng trong một số trường hợp. Vậy Cognac thực sự có hạn sử dụng không và bảo quản thế nào để giữ được hương vị tốt nhất? Cùng Rượu Tốt tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Câu trả lời ngắn gọn là Cognac không có hạn sử dụng. Với nồng độ cồn tối thiểu khoảng 40% ABV, Cognac có khả năng chống lại sự phát triển của vi khuẩn, nấm men và nhiều vi sinh vật khác. Chính vì vậy, nếu được bảo quản đúng cách, Cognac sẽ không bị hỏng hoặc gây mất an toàn khi sử dụng.
Điều cần phân biệt là "không hết hạn" không đồng nghĩa với "không thay đổi chất lượng". Theo thời gian, đặc biệt sau khi mở nắp, hương thơm và hương vị của Cognac sẽ dần biến đổi do quá trình oxy hóa và bay hơi của các hợp chất thơm.
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần cất chai Cognac trong tủ vài chục năm thì rượu sẽ tiếp tục trưởng thành giống như trong hầm rượu của nhà sản xuất.
Thực tế quá trình lão hóa của Cognac chỉ diễn ra khi rượu còn nằm trong thùng gỗ sồi. Trong suốt nhiều năm ủ, eau-de-vie liên tục trao đổi với gỗ sồi và không khí thông qua các lỗ nhỏ của thùng gỗ. Quá trình này giúp hình thành những hương vị đặc trưng như vanilla, caramel, chocolate, trái cây khô hay gia vị.
Khi Cognac được đóng vào chai thủy tinh, quá trình trưởng thành gần như dừng lại hoàn toàn vì thủy tinh không cho phép rượu tiếp tục tương tác với oxy hay gỗ.
Nếu chưa mở nắp và được bảo quản đúng cách, Cognac có thể giữ chất lượng trong 20, 30 hoặc thậm chí hơn 50 năm. Nhiều nhà sưu tầm vẫn sở hữu những chai Cognac được đóng chai từ giữa thế kỷ XX mà chất lượng vẫn rất tốt.
Thông thường trong 6–12 tháng đầu, hương vị gần như không thay đổi nếu chai còn nhiều rượu.
Nếu trong chai chỉ còn khoảng 1/4 lượng rượu, quá trình oxy hóa diễn ra nhanh hơn do diện tích tiếp xúc với không khí lớn hơn. Các tầng hương trái cây và hoa bắt đầu giảm dần, hương vị không còn phong phú như mới mở.
Điều đầu tiên cần lưu ý là luôn bảo quản chai Cognac ở tư thế thẳng đứng. Khác với rượu vang, Cognac không cần để nút bần tiếp xúc với rượu.
Nhiệt độ bảo quản lý tưởng nằm trong khoảng 15–20°C và nên duy trì ổn định. Đặt Cognac ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh gần các nguồn nhiệt như bếp, lò sưởi hoặc cửa sổ đón nắng.
Sau mỗi lần thưởng thức, hãy đóng chặt nắp chai ngay lập tức. Khi tiếp xúc với không khí, Cognac sẽ bắt đầu quá trình oxy hóa. Ban đầu, quá trình này diễn ra chậm và gần như không ảnh hưởng nhiều, nhưng theo thời gian, hương thơm trái cây, vani, hoa và gia vị sẽ dần nhạt đi, thay vào đó là cảm giác cồn rõ hơn.
Bên cạnh đó, cũng không nên thường xuyên di chuyển hoặc lắc chai rượu. Việc rung lắc liên tục có thể khiến các hợp chất hương thơm tiếp xúc với oxy nhiều hơn, đặc biệt ở những chai đã mở nắp.
Dấu hiệu dễ nhận thấy nhất là hương thơm trở nên nhạt và kém phức hợp. Một chai Cognac chất lượng thường mang hương trái cây chín, vani, gỗ sồi, caramel, hoa khô hoặc các loại gia vị.
Khi bị oxy hóa quá lâu, những tầng hương tinh tế này sẽ dần biến mất, thay vào đó là mùi cồn rõ hơn hoặc cảm giác hương thơm thiếu chiều sâu. Dư vị cũng ngắn hơn, không còn cảm giác êm và kéo dài như ban đầu.
Màu sắc của Cognac thường khá ổn định, nhưng trong một số trường hợp bảo quản không đúng cách, bạn có thể nhận thấy rượu bị đục, xuất hiện cặn lạ hoặc có dấu hiệu bất thường.
Nếu Cognac chỉ bị giảm hương thơm hoặc mất đi một phần độ đậm đà, bạn vẫn có thể thưởng thức hoặc sử dụng để pha cocktail. Tuy nhiên, nếu rượu xuất hiện mùi lạ, có cặn không rõ nguyên nhân hoặc màu sắc thay đổi rõ rệt, tốt nhất không nên tiếp tục sử dụng để đảm bảo chất lượng và trải nghiệm thưởng thức.
Đừng quên theo dõi trang tin tức của Rượu Tốt để cập nhật thêm những kiến thức thú vị về Cognac!
