Blue Weber Agave (cây thùa xanh) là giống cây duy nhất được pháp luật Mexico công nhận để sản xuất Tequila. Tuy nhiên, để đạt được vị thế độc tôn đó, Blue Weber Agave đã trải qua hành trình phát triển kéo dài hàng thế kỷ. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Rượu Tốt ngược dòng thời gian để khám phá lịch sử đầy thú vị của loài cây này.
Cây Agave đã xuất hiện và phát triển tự nhiên tại khu vực Trung Mỹ từ hàng nghìn năm trước. Đối với các nền văn minh cổ đại như Aztec, Toltec và Nahua, Agave không chỉ là một loài thực vật hoang dã mà còn là nguồn tài nguyên quý giá phục vụ cho đời sống hằng ngày. Lá cây được dùng làm sợi dệt, dây thừng, quần áo và nhiều vật dụng sinh hoạt. Gai nhọn được sử dụng làm kim khâu, còn phần lõi được nướng hoặc nấu chín để làm thực phẩm.
Đặc biệt, phần nhựa cây có thể lên men để tạo ra Pulque - một loại đồ uống có cồn, màu trắng đục, vị chua nhẹ và béo ngậy, sử dụng trong các nghi lễ tôn giáo. Tuy nhiên vào thời điểm này, kỹ thuật chưng cất vẫn chưa xuất hiện nên Tequila vẫn chưa được hình thành.
Vào thế kỷ XVI, sau khi người Tây Ban Nha chinh phục Mexico, ngành sản xuất đồ uống từ Agave bước vào một giai đoạn phát triển mới. Họ mang theo kỹ thuật chưng cất bằng nồi đồng từ châu Âu và áp dụng vào dịch lên men của cây Agave, tạo ra loại rượu có nồng độ cồn cao, trong suốt và có mùi khói đặc trưng, gọi là Vino de Mezcal (tiền thân của Tequila ngày nay).
Trong suốt thế kỷ XVI và XVII, hoạt động chưng cất ngày càng phát triển, đặc biệt tại vùng Tequila thuộc bang Jalisco. Người dân địa phương không ngừng cải tiến quy trình nấu, lên men và chưng cất nhằm tạo ra loại rượu có hương vị ổn định và chất lượng cao hơn. Đây cũng là giai đoạn cây Agave bắt đầu được trồng có chủ đích thay vì chỉ khai thác từ tự nhiên, đặt nền móng cho quá trình chọn lọc giống sau này.
Mặc dù được trồng phổ biến tại Mexico từ rất lâu, nhưng phải đến đầu thế kỷ XX, giống Blue Weber Agave mới chính thức được chọn lọc và ghi nhận. Nhà thực vật học Frederic Albert Constantin Weber đã nghiên cứu nhiều giống Agave khác nhau và nhận thấy một biến thể của Agave tequilana có ưu điểm vượt trội hơn hẳn:
Để ghi nhận công lao của Frederic Albert Constantin Weber đối với ngành sản xuất rượu Mexico, giới khoa học đã đặt tên cho giống cây này là Blue Weber Agave.
Năm 1974, chính phủ Mexico chính thức công nhận Tequila là tên gọi xuất xứ (Denomination of Origin - DOT). Theo đó, Tequila chỉ được phép sản xuất từ giống Blue Weber Agave. Những chai rượu nào sử dụng giống Agave khác thì chỉ được gọi là Mezcal hoặc là rượu Agave thông thường. Bên cạnh quy định về nguyên liệu, Tequila cũng chỉ được phép sản xuất trong khu vực địa lý được bảo hộ, bao gồm toàn bộ bang Jalisco và một số khu vực được chỉ định thuộc bang Guanajuato, Michoacan, Nayarit và Tamaulipas.
Đến năm 1994, Hội đồng Điều tiết Tequila (Consejo Regulador del Tequila - CRT) được thành lập với nhiệm vụ giám sát toàn bộ chuỗi sản xuất, từ vùng trồng Blue Weber Agave, quy trình thu hoạch, chưng cất đến đóng chai và xuất khẩu. Đồng thời, CRT cũng cấp chứng nhận, kiểm tra việc tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo vệ danh tiếng của Tequila trước tình trạng hàng giả, hàng nhái trên thị trường toàn cầu. Từ đây, Blue Weber Agave chính thức trở thành nguyên liệu cốt lõi, được pháp luật bảo hộ và là nền tảng cho mọi chai Tequila chính thống.
Trước nhu cầu ngày càng tăng của Tequila, người trồng không chỉ mở rộng diện tích canh tác mà còn ứng dụng công nghệ trong quản lý đất, tưới tiêu, theo dõi sinh trưởng để nâng cao năng suất và chất lượng của Blue Weber Agave. Ngoài ra, nhiều nhà sản xuất còn đầu tư vào nghiên cứu đa dạng nguồn gen nhằm giảm rủi ro do dịch bệnh và biến đổi khí hậu, đồng thời áp dụng các giải pháp như tái sử dụng bã làm phân bón hữu cơ, nhiên liệu sinh học hoặc vật liệu thủ công.
Song song với đó, các quy định về nguồn gốc xuất xứ và tiêu chuẩn chất lượng được duy trì nghiêm ngặt, giúp bảo vệ giá trị của cây trồng. Sau hàng thế kỷ phát triển, Blue Weber Agave không chỉ là nguyên liệu sản xuất Tequila mà còn trở thành biểu tượng của nông nghiệp, văn hóa và niềm tự hào của Mexico.
Xem thêm: https://ruoutot.net/tequila-duoc-san-xuat-lan-dau-tien-khi-nao
