Hương khói xuất hiện trong rượu vang hay rượu mạnh là điều hoàn toàn bình thường, nhưng vị khói xuất hiện trong bia thì sao? Bạn đã bao giờ nghe đến khái niệm "bia khói" chưa? Cùng chúng tôi tìm hiểu về loại bia đặc biệt này trong bài viết sau đây.
Bia khói là gì?
Bia khói là loại bia được làm bằng mạch nha sấy bằng khói gỗ, thay vì sấy bằng phương pháp sấy máy thông thường. Vì thế, hương vị bia phảng phất mùi khói gỗ vô cùng đặc biệt, đây cũng là hương vị hiếm có, thường chỉ xuất hiện trong những chai rượu vang hoặc rượu mạnh cao cấp.

Lịch sử hình thành bia khói
“Trong lịch sử, hầu hết các loại bia đều từng có vị khói,” Ben Smith, người đứng đầu bộ phận sản xuất bia tại Surly Brewing Company ở Minneapolis cho biết.
Trước khi công nghệ sấy hiện đại ra đời, phần lớn mạch nha đều được làm khô bằng lửa trực tiếp. Gỗ được đốt ở phía dưới, và khói từ quá trình ấy len vào hạt mạch nha, tạo nên hương vị khói đặc trưng trong bia.
Cho đến thời Cách mạng Công nghiệp, than đá dần thay thế gỗ vì rẻ hơn, hiệu quả hơn và dễ đáp ứng nhu cầu sản xuất lớn. Nhưng việc sấy mạch nha trực tiếp bằng than lại tạo ra mùi hắc ín rất khó chịu, buộc các nhà sản xuất phải phát triển những loại lò sấy mới. Vào năm 1818, kỹ sư người Anh Daniel Wheeler đã thành công tạo nên lò sấy dạng trống giúp kiểm soát quá trình sấy mạch nha tốt hơn. Từ đó, người ta có thể tránh được ảnh hưởng của khói không mong muốn, mở đường cho những phong cách bia sạch và rõ vị hơn như hiện tại.
Cũng vì vậy, bia khói từng rất phổ biến đã dần lùi khỏi dòng chảy chính của thế giới bia. Dù vậy, ở một số nơi như Bamberg của Đức, truyền thống này vẫn được gìn giữ, để rồi ngày nay bia khói quay trở lại thành một phong cách cổ điển được rất nhiều người yêu thích.
Bia khói có vị như thế nào? Có thật sự khó uống không?
Với những ai yêu thích món nướng, thịt xông khói hay hương vị thiên ấm thì bia khói có thể là một lựa chọn rất đáng thử. Vị khói trong bia thường được tiết chế vừa đủ, tạo cảm giác ấm nồng và có chiều sâu.
Điểm thú vị của bia khói nằm ở sự cân bằng. Bia khói có thể mang nhiều sắc thái hương vị khác nhau tùy vào thời gian tiếp xúc với nguồn nhiệt. Có loại chỉ phảng phất mùi khói nhẹ, khô và thanh, nhưng cũng có những loại đậm hơn, rõ nét hơn, gợi nhớ đến gỗ cháy. Thông thường, đối với những người đã quen với vị bia thủ công, bạn sẽ dễ dàng thích nghi cũng như yêu thích hương vị này.
Phân loại các dòng bia khói phổ biến dành cho người mới
Nếu mới làm quen với bia, bạn không nhất thiết phải thử ngay những dòng có vị khói đậm nhất. Phong cách bia khói này có nhiều mức độ khác nhau tùy vào gu của từng thực khách:
Smoked helles/smoked lager
Đây là lựa chọn dễ tiếp cận nhất trong các phong cách truyền thống. Nền bia sáng, sạch vị, còn phần khói chỉ đóng vai trò tạo chiều sâu.
Grodziskie
Đây là phong cách có thân bia nhẹ, độ cồn thấp và dễ uống. Được mệnh danh là “Champagne của các loại bia khói”, dòng Grodziskie có độ gas cao cùng hương khói nhẹ, tạo cảm giác sảng khoái, tươi mát khi uống.
Rauchbier
Đây là dòng bia gắn liền với truyền thống Đức, đặc biệt là vùng Bamberg, và thường được xem là hình mẫu kinh điển khi nhắc đến bia khói. So với những lựa chọn nhập môn, Rauchbier có hương khói rõ hơn, cá tính hơn và để lại ấn tượng mạnh hơn.
Xem thêm về bia Đức tại: https://ruoutot.net/kham-pha-bia-duc

Smoked Porter
Nếu Rauchbier đại diện cho nét cổ điển của bia khói, thì Smoked Porter lại mở ra một sắc thái đậm và sâu hơn. Khi hương khói kết hợp với nền Porter (bia đen), bia thường trở nên dày vị và tròn đầy hơn.
Các biến thể bia khói hiện đại
Ngày nay, bia khói không chỉ dừng lại ở những phong cách truyền thống. Nhiều nhà nấu bia đã bắt đầu làm mới dòng bia này bằng cách kết hợp với các phong cách khác như bia ủ gỗ hay bia ủ cùng trái cây. Một số ví dụ tiêu biểu có thể kể đến như Oxbow - Oxtoberfest, dòng bia hun khói lấy cảm hứng từ truyền thống Bỉ, Đức và Pháp. Hoặc có thể kể đến dòng Threes Brewing - Thought Experiment Smoked Peach, khi bia được kết hợp với đào để tạo nên một hương vị mới mẻ hơn. Điều này cho thấy bia khói hiện nay còn được phát triển theo nhiều hướng sáng tạo hơn.

Gợi ý kết hợp bia khói với món ăn
Một trong những điểm thú vị của bia khói là khả năng kết hợp khá tốt với món ăn. Nhìn chung, bia khói đặc biệt hợp với những món có vị đậm, nhiều chất béo hoặc được chế biến theo kiểu nướng, hun. Những lựa chọn dễ nhất là BBQ, thịt heo nướng, xúc xích, thịt xông khói, bắp cải và các món Đức truyền thống. Lý do là bởi hương khói trong bia có thể hòa hợp với hương vị của món ăn, trong khi mạch nha và độ cồn giúp cân bằng độ béo, giảm cảm giác ngấy.
Tuy vậy, cũng có một lưu ý nhỏ khi kết hợp bia khói với đồ ăn. Những món quá ngọt hoặc các loại tráng miệng thường không phải lựa chọn lý tưởng, vì vị ngọt có thể làm hương khói trở nên gắt hơn.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về bia khói. Đừng quên ghé Rượu Tốt để khám phá thêm nhiều điều thú vị về những dòng sản phẩm đặc sắc khác nhé.